E
Engin Demirci
Guest
https://i.ibb.co/9khxZ436/anakkale3.jpg
https://i.ibb.co/0pmVhKTy/anakkale2.jpg
https://i.ibb.co/2JJgNKK/anakkale1.jpg
https://i.ibb.co/wN5Fdd6C/anakkale.jpg
https://i.ibb.co/CpcH7nQB/anakkale4.jpg
ÇANAKKALE CEPHESİ
8. Sınıf T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Ders Notu
Çanakkale Cephesi, I. Dünya Savaşı’nda Osmanlı Devleti’nin başarılı olduğu en önemli cephelerden biridir. Cephede önce denizden, ardından karadan saldıran İtilaf Devletleri durdurulmuştur.
Bu cephe özellikle Mustafa Kemal’in askerî dehasını, ileri görüşlülüğünü, liderliğini ve kararlılığını göstermesi açısından çok önemlidir.
ÇANAKKALE CEPHESİ NEDEN AÇILDI?
İtilaf Devletlerinin Çanakkale’ye saldırmasının başlıca nedenleri:
- Çanakkale Boğazı’nı geçmek
- İstanbul’u ele geçirmek
- Rusya’ya yardım ulaştırmak
- Rusya’nın savaş gücünü artırmak
- Osmanlı Devleti’ni savaş dışı bırakmak
- Osmanlı Devleti’nin başkentini ve önemli ulaşım yollarını kontrol altına almak
Akılda Tut:
Çanakkale = Boğazlar + İstanbul + Rusya’ya yardım
1. ÇANAKKALE DENİZ SAVAŞLARI
18 Mart 1915
İtilaf Devletleri, güçlü savaş gemileriyle Çanakkale Boğazı’nı denizden geçmeye çalıştı.
Osmanlı savunmasında:
- Boğazdaki tabyalar
- Topçu birlikleri
- Mayın hatları
- Nusret Mayın Gemisi
önemli rol oynadı.
Nusret Mayın Gemisi
Nusret Mayın Gemisi, 7/8 Mart 1915 gecesi Erenköy Koyu’na mayın döşeyerek İtilaf donanmasının hareket alanını tehlikeli hâle getirdi.
18 Mart 1915’te İtilaf donanması boğazı geçmeye çalıştı.
Ancak Osmanlı savunması ve mayınlar nedeniyle birçok gemi ağır hasar gördü veya battı.
SONUÇ:
İtilaf Devletleri Çanakkale Boğazı’nı denizden geçemedi.
Bunun üzerine karadan çıkarma yapmaya karar verdiler.
2. ÇANAKKALE KARA SAVAŞLARI
25 Nisan 1915
İtilaf Devletleri, Gelibolu Yarımadası’na çıkarma yaptı.
Başlıca savaş alanları:
- Arıburnu
- Conkbayırı
- Anafartalar
- Seddülbahir
oldu.
Osmanlı ordusu, Gelibolu Yarımadası’nda güçlü bir savunma gerçekleştirdi.
MUSTAFA KEMAL VE ÇANAKKALE
Çanakkale Cephesi, Mustafa Kemal’in askerî yeteneğinin en açık şekilde ortaya çıktığı cephelerden biridir.
Mustafa Kemal, savaş öncesinde 19. Tümen Komutanı olarak görev yapıyordu.
Arıburnu
25 Nisan 1915’te İtilaf kuvvetlerinin Arıburnu’na çıkarma yaptığını gören Mustafa Kemal, birlikleriyle bölgeye hareket etti.
Askerlerine:
“Ben size taarruzu emretmiyorum, ölmeyi emrediyorum.”
sözleriyle savunmanın önemini vurguladı.
Bu mücadelede düşmanın ilerleyişi durduruldu.
CONKBAYIRI
Conkbayırı, Çanakkale Savaşları’nın en kritik noktalarından biriydi.
Mustafa Kemal burada askerlerini etkili biçimde yönetti ve İtilaf kuvvetlerinin ilerlemesini engelledi.
Bu başarı onun:
- Liderliğini
- Kararlılığını
- Askerî yeteneğini
- İleri görüşlülüğünü
gösterdi.
ANAFARTALAR
Mustafa Kemal, Anafartalar Grup Komutanı olarak görev yaptı.
Anafartalar’da yapılan mücadelelerde İtilaf kuvvetlerinin ilerleyişi durduruldu.
Bu başarıları sonucunda Mustafa Kemal, Türk halkı tarafından daha yakından tanınmaya başladı.
Çanakkale → Mustafa Kemal’in askerî lider olarak öne çıkması
ÇANAKKALE ZAFERİ’NİN SONUÇLARI
Çanakkale Savaşları sonucunda:
- Osmanlı Devleti Çanakkale Boğazı’nı savundu.
- İtilaf Devletleri Çanakkale’yi geçemedi.
- İstanbul’un işgali önlendi.
- Rusya’ya deniz yoluyla yardım ulaştırılamadı.
- I. Dünya Savaşı’nın süresi uzadı.
- Mustafa Kemal’in askerî başarıları ve liderliği geniş kitlelerce tanındı.
- Mustafa Kemal, Anafartalar Kahramanı olarak ün kazandı.
ÇANAKKALE’NİN I. DÜNYA SAVAŞI’NA ETKİSİ
Çanakkale’de İtilaf Devletleri’nin boğazları geçememesi, Rusya’ya yardım ulaştırılmasını zorlaştırdı.
Rusya’nın ekonomik ve askerî sorunlarının devam etmesi, savaşın ilerleyen dönemlerinde yaşanan gelişmeler açısından önem taşıdı.
Sınav bağlantısı:
Çanakkale → Boğazlar geçilemedi → Rusya’ya yardım yolu açılamadı → savaşın seyri etkilendi
DENİZDEN KARAYA: ÇANAKKALE’NİN MANTIĞI
Bu kısmı özellikle ezberle:
18 MART 1915
DENİZ SAVAŞI
İtilaf donanması boğazı geçemedi.
25 NİSAN 1915
KARA SAVAŞLARI
Gelibolu’ya çıkarma yaptılar.
Arıburnu → Conkbayırı → Anafartalar
İTİLAF DEVLETLERİ GERİ ÇEKİLDİ
OLAYDAN ÖZELE BAK
Soruda…
“18 Mart 1915”
→
“Nusret Mayın Gemisi”
→
“25 Nisan 1915”
→
“Arıburnu + Conkbayırı”
→
“Anafartalar Grup Komutanı”
→
“Ben size taarruzu emretmiyorum…”
→
“Anafartalar Kahramanı”
→
“Rusya’ya yardım ulaştırılamaması”
→
SINAVDA KARIŞTIRMA!
| Bilgi | Cevap |
|---|---|
| 18 Mart 1915 |
|
| 25 Nisan 1915 |
|
| Nusret Mayın Gemisi |
|
| Arıburnu |
|
| Conkbayırı |
|
| Anafartalar |
|
| 19. Tümen |
|
| Anafartalar Grup Komutanlığı |
|
| Boğazları geçmek |
|
| Rusya’ya yardım |
|
| İstanbul’u ele geçirmek |
|
SINAV İÇİN KISA ÖZET
18 Mart → Deniz → Mayınlar → Donanma durduruldu![]()
25 Nisan → Kara → Arıburnu → Conkbayırı → Anafartalar![]()
Mustafa Kemal → 19. Tümen → Arıburnu → Conkbayırı → Anafartalar![]()
Çanakkale → İstanbul’un işgali önlendi → Rusya’ya yardım ulaştırılamadı → savaşın seyri etkilendi![]()
Tek cümlede Çanakkale:
İtilaf Devletleri önce denizden Çanakkale Boğazı’nı geçmeye, başaramayınca karadan Gelibolu’ya çıkmaya çalıştı; Osmanlı ordusu ve özellikle Mustafa Kemal’in liderliğiyle durduruldular.
“Çanakkale Geçilmez”
“18 Mart Zaferi”
“Anafartalar Kahramanlığı”
“Conkbayırı Direnişi”
“Bir Milletin Destanı”
https://www.dropbox.com/scl/fi/5q9q...ey=r15t0fytgqzic7ukhsxo1qmcd&st=1ikmnc5f&dl=0
Okumaya devam et...